Europejskie systemy jakości – ochrona nazw pochodzenia, tradycji, rolnictwo ekologiczne

systemy jakości

Europejski System Chronionych Nazw Pochodzenia (ChNP)

(Protected Designation of Origin, PDO)

Chroniona Nazwa Pochodzenia jest nazwą regionu (rzadziej kraju), z którego pochodzi produkt rolny lub środek spożywczy. Oznaczenie to może otrzymać produkt, którego produkcja, przetwarzanie i przygotowywanie w całości odbywają się na danym obszarze geograficznym. Jakość i cechy charakterystyczne produktu powinny być tak ściśle związane z tym obszarem, że wytworzenie go w innym miejscu byłoby niemożliwe. Podobnie wszystkie składniki powinny również pochodzić z tego obszaru. Tylko w szczególnych przypadkach dopuszcza się pochodzenie surowców z bardziej rozległego obszaru, lecz podlegają one ścisłej kontroli i muszą być produkowane w szczególnych warunkach. Możliwe są także produkty transgraniczne takie jak zgłoszony do rejestracji polsko-litewski miód z Sejneńszczyzny/Łoździejszczyzny (Seinų/Lazdijų krašto medus).

Polskie produkty oznaczone Chronioną Nazwą Pochodzenia: bryndza podhalańska, oscypek, redykołka, podkarpacki miód spadziowy, fasola Piękny Jaś z Doliny Dunajca, wiśnia nadwiślanka i karp zatorski.

Europejski System Chronionych Oznaczeń Geograficznych (ChOG)

(Protected Geographical Indication, PGI)

Chronione Oznaczenie Geograficzne jest nazwą miejsca, regionu lub kraju, z którego pochodzi dany produkt rolny lub środek spożywczy. Oznaczenie może otrzymać produkt, w przypadku którego co najmniej jeden etap produkcji ma miejsce na danym obszarze, a jakość lub inna cecha charakterystyczna wynika z miejsca pochodzenia – jego warunków naturalnych lub czynników ludzkich.

Polskie produkty oznaczone Chronionym Oznaczeniem Geograficznym: kiełbaa lisiecka, wielkopolski ser smażony, miód drahimski, miód kurpiowski, miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich, fasola korczyńska, jabłka grójeckie, jabłka łąckie, truskawka kaszubska/kaszëbskô malëna, suska sechlońska, śliwka szydłowska, andruty kaliskie, kołocz śląski/kołacz śląski, obwarzanek krakowski, rogal świętomarciński, chleb prądnicki.

 Europejski System Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności (GTS)

(Traditional Speciality Guaranteed, TSG)

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność to oznaczenie nadawane tradycyjnym produktom rolnym lub środkom spożywczym ze względu na ich specyficzny charakter wyróżniający je wśród wyrobów tej samej kategorii i wyrażany przez nazwę produktu. Charakter ten nie może być jednak związany z pochodzeniem geograficznym czy miejscem produkcji. Oznaczenie to może być także przyznane produktowi spoza Unii Europejskiej. Wyznaczniki tradycyjności to ponad 25 lat produkcji, tradycyjny skład lub surowce oraz tradycyjna metoda produkcji.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność może być zarejestrowana z zastrzeżeniem nazwy lub bez niego. W tym drugim przypadku nazwy produktu mogą używać różni producenci, także ci, którzy nie wytwarzają go w sposób tradycyjny, lecz nie mają oni prawa do posługiwania się znakiem GTS.

Gwarantowane Tradycyjne Specjalności zarejestrowane w Polsce: kabanosy, kiełbasa jałowcowa, kiełbasa myśliwska, olej rydzowy, pierekaczewnik i staropolskie miody pitne: półtorak, dwójniak, trójniak i czwórniak.

Rolnictwo ekologiczne

(Organic Farming)

Rolnictwo ekologiczne jest systemem rolniczym ukierunkowanym na walory smakowe i świeżość żywności produkowanej z zachowaniem naturalnych cyklów życiowych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Rady nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (ogólne wytyczne), rozporządzenie Komisji nr 889/2008 (szczegółowe wytyczne).

Praktyki charakterystyczne dla rolnictwa ekologicznego:

  • wieloletnie cykle płodozmianowe;
  • zastąpienie chemicznych środków ochrony roślin i nawozów metodami biologicznymi i agrotechnicznymi (nawozy zielone, kompost, obornik, wapno);
  • całkowite wyeliminowanie GMO;
  • hodowla zwierząt w systemie ściółkowym i wolnostanowiskowym
  • niestosowanie w hodowli zwierząt antybiotyków i hormonów;
  • żywienie zwierząt paszami wytworzonymi w sposób ekologiczny;
  • dobór odmian roślin i ras zwierząt przystosowanych do lokalnych warunków i odpornych na choroby;
  • praktyki hodowlane dostosowane do poszczególnych ras;
  • mozaikowy system uprawy roślin: małe poletka rozdzielone zadrzewieniami śródpolnymi, ciekami wodnymi i uprawami osłonowymi;
  • ochrona gleby i żyjących w niej organizmów przez płytką orkę i głębokie spulchnianie;
  • gospodarowanie w oparciu o zasoby własne gospodarstwa.

Produkcję ekologiczną może rozpocząć każdy rolnik prowadzący wcześniej gospodarkę konwencjonalną. Przeznaczone do tego grunty muszą przejść dwuletni okres konwersji, a łąki i pastwiska – trzyletni. Podczas tego okresu oraz po nim grunty podlegają systemowi kontroli i certyfikacji przez upoważnione jednostki, których listę udostępnia MRiRW. Zgłoszenia rolników zamierzających rozpocząć taką działalność przyjmuje Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który nadzoruje także jednostki certyfikujące i import ekologicznych produktów do Polski.

Produkty rolnictwa ekologicznego, pochodzące zarówno z UE jak i spoza niej, są oznaczane Europejskim Logiem „Rolnictwo Ekologiczne”. Obecność tego znaku na produkcie gwarantuje, że co najmniej 95% jego składników pochodzenia rolnego powstało zgodnie z metodami ekologicznymi.

Szczegółowe informacje o rolnictwie ekologicznym podaje strona internetowa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: www.minrol.gov.pl

źródło zdjęć :
www.wwarce.p

About Agriaffaires